Je zandfilter vangt continu vuil op. Als dat vuil zich ophoopt, werkt de filtering minder goed. Je lost dit op door het zandfilter terug te spoelen. Hoe vaak dit nodig is, hangt af van hoe intensief je zwemt en wat de manometer aangeeft. Houd die drukmeter dus goed in de gaten. Regelmatig onderhoud voorkomt troebel water en zorgt voor helder zwembadwater.
De basisregels voor hoe vaak je moet backwashen
Houd in het zwemseizoen een simpele vuistregel aan: 1 keer per week of elke 2 weken. Backwashen is niets anders dan de waterstroom in je zandfilterpomp omdraaien. Hierdoor spoel je het vuil uit het filterzand of filterglas en voer je het direct af.
Hebben de kinderen de hele dag gezwommen of is er net een onweersbui overgetrokken? Dan is je water sneller vervuild. In zulke gevallen moet je het zandfilter schoonmaken vaker inplannen. Zo houd je het zwemwater in topconditie.
Waarom de manometer leidend is
Hoe weet je zeker dat het tijd is voor onderhoud? Je ogen vertellen niet het hele verhaal, maar de manometer op je zandfilter liegt nooit. Dit instrument is de meest nauwkeurige graadmeter voor de staat van je filterbed.
Het principe is simpel. Vuil en algen blijven hangen in het filterzand of -glas. Hierdoor raakt het langzaam verstopt en moet het water meer weerstand overwinnen. Dit zie je direct terug: de druk in het zandfilter loopt op.
Houd als stelregel aan dat een stijging van 0,2 tot 0,4 bar ten opzichte van de 'schone' startdruk het signaal is voor actie. Veel meters hebben ook handige kleurcodes; komt de naald in het geel of rood, dan is het filter verzadigd. Controleer dit wekelijks. Een blijvend hoge druk op de zwembadpomp zorgt namelijk voor slechte circulatie en kost onnodig veel energie. Backwashen is dan de oplossing.
Stappenplan: je zandfilter backwashen
Met dit stappenplan maak je het filtermedium schoon en houd je het zwembadwater helder. Voer dit uit als de drukmeter op het vat te hoog oploopt (boven het groene vlak).
- Zet de pomp uit: Schakel de zwembadpomp altijd eerst uit. Draai nooit aan het 6-weg ventiel terwijl de pomp draait, anders beschadig je het mechanisme binnenin.
- Kies de backwash stand: Druk de hendel in en draai deze naar de 'backwash stand' (terugspoelen). Zorg dat de afvoerleiding naar het riool open staat.
- Start het spoelen: Zet de pomp aan. Laat deze 2 tot 3 minuten draaien. Kijk in het kijkglas op het ventiel; stop pas als het water volledig helder is.
- Pomp weer uit: Schakel de pomp uit zodra het water schoon is.
- Kies voor naspoelen: Zet de hendel op 'Rinse'. Het `naspoelen zandfilter` is nodig om het zandbed weer te laten inzakken en de leidingen schoon te spoelen. Zo voorkom je dat er vuil water terug het zwembad in stroomt.
- Kort draaien: Zet de pomp aan en laat deze 30 seconden draaien.
- Terug naar filteren: Zet de pomp uit, draai de hendel terug naar de stand 'Filter' en schakel de pomp weer in.
Blijft de druk hoog of werkt het ventiel stroef? Controleer dan de zandfilter onderdelen op slijtage.
Waarom te vaak backwashen ook nadelig is
Wist je dat een brandschoon filter niet per se beter werkt? Een klein beetje vuil in het filterbed zorgt er juist voor dat het zand of glas nog fijnere deeltjes tegenhoudt. Te vaak spoelen werkt dus averechts voor de filtratiekwaliteit.
Daarnaast zorgt overmatig spoelen voor onnodig hoog waterverbruik tijdens de backwash. Je spoelt letterlijk verwarmd en gechloreerd water het riool in. Dat is zonde van de energie, het water en je chemicaliën. Backwash daarom niet dagelijks ‘voor de zekerheid’. Vertrouw op je manometer of houd een vaste wekelijkse routine aan. Zolang de druk niet significant stijgt, doet je filter zijn werk prima en hoef je niet in te grijpen.
Tip: water besparen door niet meer te backwashen? Overweeg dan eens een patroonfilter.
Wanneer backwashen niet meer genoeg is
Backwashen spoelt veel vuil weg, maar doet geen wonderen. Na verloop van tijd koekt het filtermedium samen door kalkaanslag en achtergebleven huidvetten. Hierdoor ontstaan er kanaaltjes in het zand waar het water ongefilterd doorheen stroomt. Om je water helder te houden, moet je elke 3 tot 5 jaar het zand vervangen in je zandfilter.
Wil je minder vaak onderhoud plegen? Overweeg dan een upgrade naar filterglas. In de strijd filterglas vs filterzand wint glas op de lange termijn. Het oppervlak is gladder, waardoor vuil minder snel hecht en bacteriën geen kans krijgen. Filterglas gaat hierdoor veel langer mee en je hoeft minder vaak te backwashen. Heb je nu nog standaard filterzand? Dan is de wissel een slimme investering.
Zorg voor een goed ritme
Maak er in de zomer een vaste routine van: check regelmatig de manometer en backwash je filter wekelijks. Vergeet ook de ‘rinse’-stand niet om leidingen schoon te spoelen. Houd er rekening mee dat je hierdoor wat water verliest. Controleer daarom na afloop altijd het niveau. Staat het te laag? Dan moet je het zwembadwater bijvullen. Met dit ritme blijft je techniek in topvorm en geniet jij het hele seizoen van helder water.
