Een saunabank maak je van banklatten in abachi, elzen of espen op een draagframe van 44 x 44 mm. Houd voor de bovenbank een zithoogte van 90 tot 110 cm aan en een diepte van 60 cm om op te kunnen liggen. Boven de bovenbank hou je 100 tot 120 cm vrij tot het plafond. De onderbank plaats je 40 tot 50 cm lager.
De bank is het enige onderdeel van je sauna waar je continu contact mee hebt. Toch is het vaak het onderdeel dat er in een zelfbouwproject het laatst bij ingeschoten wordt. Zonde, want een bank die 5 cm te smal is of 15 cm te hoog hangt, merk je elke sessie. In dit artikel lopen we door de maten, de materiaalkeuze en de constructie, zodat je in één keer goed bouwt. Ben je nog niet zo ver, lees dan eerst het complete stappenplan om zelf een sauna te bouwen.
Wat heb je nodig om een saunabank zelf te maken?
Je hebt banklatten, hout voor het draagframe, RVS schroeven en bankdragers nodig. Verder een cirkelzaag, schuurmachine, waterpas en een accuboormachine.
De materiaallijst voor een saunabank is kort. Het zitvlak bestaat uit banklatten, het frame eronder uit vierkant hout, en verder heb je alleen bevestigingsmateriaal nodig. Het verschil tussen een bank die tien jaar meegaat en een bank die na twee winters kraakt, zit in de kwaliteit van die vier onderdelen. Kies bij de banklatten altijd voor A-sortering: noestvrij, harsvrij en splintervrij.
| Onderdeel | Waarvoor | Waar je op let |
|---|---|---|
| Banklatten | Zitvlak en rugleuning | Afgeronde randen, A-sortering, harsvrij |
| Frame-hout 44 x 44 mm | Draagconstructie onder het zitvlak | Nordisch fichte of espen, kurkdroog |
| RVS schroeven | Latten en frame vastzetten | Roestvast A2, passend bij lat- en framedikte (mag niet doorsteken) |
| Bankdragers | Frame aan de wand bevestigen | RVS, minimaal 3 per bank |
Welke afmetingen houd je aan voor een saunabank?
De bovenbank komt op 90 tot 110 cm hoogte met een diepte van 60 cm. De onderbank plaats je 40 tot 50 cm lager en 40 cm diep.
Warme lucht stijgt, dus de hoogte van je bank bepaalt direct hoe warm je zit. Op de bovenbank is het al snel een stuk warmer dan zittend op de onderbank. Die twee niveaus geef je bewust een verschil, zodat iedereen zijn eigen temperatuur kan kiezen. De maat die je nooit mag vergeten is de ruimte boven je hoofd: blijft daar minder dan een meter over, dan zit je benauwd en stoot je je hoofd bij het opstaan.
| Bankdeel | Hoogte vanaf vloer | Diepte | Waarom deze maat |
|---|---|---|---|
| Bovenbank (ligbank) | 90 - 110 cm | 60 - 70 cm | Zit in de warmste luchtlaag, breed genoeg om te liggen |
| Onderbank (zitbank) | 45 - 60 cm | 40 - 50 cm | Koelere zone en veilige opstap naar boven |
| Rugleuning | 25 - 35 cm boven zitvlak | 25 - 30 cm | Ondersteunt de rug zonder dat je tegen heet hout leunt |
| Vrije ruimte tot plafond | 100 - 120 cm | - | Voorkomt een benauwd gevoel op de bovenbank |
Wil je echt kunnen liggen, dan is 200 cm banklengte het minimum. Onder de 180 cm wordt de bovenbank in de praktijk een zitbank met opgetrokken benen.
Hoeveel banklatten heb je nodig voor je bank?
Voor een bank van 60 cm diep reken je op zeven tot acht latten van 80 mm breed. Een rugleuning vraagt twee latten, drie met indirecte verlichting erachter.
Reken niet vanuit de gewenste bankdiepte naar het aantal latten, maar andersom. Je latten hebben een vaste breedte en tussen elke lat laat je een spleet van 8 mm voor luchtcirculatie en droging. Het aantal latten bepaalt daarmee de definitieve diepte van je bank. Kies eerst het aantal, dan weet je precies wat je bestelt en waar je frame op uitkomt. In onderstaande tabel staan de uitkomsten voor de twee meest gebruikte lattenmaten.
| Aantal latten | Diepte met latten 80 mm | Diepte met latten 120 mm | Geschikt als |
|---|---|---|---|
| 3 | 256 mm | 376 mm | Rugleuning of opstapje |
| 5 | 432 mm | 632 mm | Zitbank (onderbank) |
| 7 | 608 mm | 888 mm | Ligbank (bovenbank) |
| 8 | 696 mm | 1.016 mm | Ruime ligbank |
Bestel altijd één lat extra per bank. Zaagverlies en een enkele lat met een verkeerde snede kosten je anders een week wachttijd halverwege de klus. Is je bank langer dan de standaardlengte van 2400 mm, dan laat je de naad boven een drager vallen en niet ertussen.
Welk hout kies je voor de banklatten?
Abachi en espen zijn de standaard voor saunabanken. Beide geleiden nauwelijks warmte, bevatten geen hars en blijven splintervrij bij dagelijks huidcontact.
Abachi is een lichte, crèmekleurige Afrikaanse houtsoort die bij 90 graden nog steeds koel aanvoelt. Dat maakt het de meest gebruikte keuze voor banken, rugleuningen en hoofdsteunen. Espen heeft een fijnere nerf en een iets warmere tint, en presteert vergelijkbaar. Thermisch behandeld espen is donkerder van kleur en nog vormvaster bij wisselende luchtvochtigheid. Naaldhout zoals vuren gebruik je nooit voor het zitvlak: het bevat hars en wordt heet. Twijfel je over de uitstraling, bekijk dan het volledige overzicht van saunahout, waarin ook de wandschroten staan.
Hoe bouw je het draagframe van de saunabank?
Het frame maak je van hout van 44 x 44 mm, met dwarsdragers op maximaal 60 cm hart-op-hart. Zo blijft de bank vormvast onder gewicht.
Welke hartafstand houd je aan tussen de dragers?
Maximaal 60 cm tussen de dwarsdragers, gemeten van hart tot hart. Bij latten van 22 mm dik ga je richting 50 cm, bij latten van 28 of 34 mm kun je 60 cm aanhouden. Een bank van 200 cm krijgt dus vier of vijf dwarsdragers. Doorbuiging voel je pas als er twee volwassenen op zitten, en dan is het te laat om er nog iets aan te doen.
Hoe bevestig je het frame aan de saunawand?
Schroef bankdragers door de wandschroten in de achterliggende regels, niet alleen in het schrootjeshout. Laat het frame 5 mm vrij van de zijwanden: hout werkt bij elke sessie mee met de vochtwisseling, en een strak inklemde bank gaat kraken of scheuren. Maak de onderkant van de bank volledig open, zodat lucht eronder kan circuleren en het hout na gebruik snel opdroogt.
Hoe bevestig je de banklatten zonder hete schroefkoppen?
Schroef alle banklatten van onderaf door het frame vast. Metalen schroefkoppen in het zitvlak worden gloeiend heet en kunnen brandwonden veroorzaken.
Dit is de fout die je maar één keer maakt. Een RVS schroefkop in een bank van 90 graden brandt direct. Voorboor daarom door het frame en schroef van onderaf omhoog in de lat, met schroeven die niet door de latdikte heen komen: bij een lat van 22 mm gebruik je schroeven van maximaal 30 mm. Houd tussen de latten steeds 8 mm ruimte aan. Werk de voorste lat af met een afgeronde bankrand, zodat je knieholtes niet op een scherpe kant rusten. Schuur alle zichtzijden na met korrel 180 tot 240.
Waar plaats je de bank ten opzichte van kachel en ventilatie?
Houd de vrije afstand aan die de kachelfabrikant voorschrijft en plaats het afvoerrooster schuin tegenover de kachel, net onder de bovenbank.
De bank en de kachel bepalen samen hoe je sauna aanvoelt. Raadpleeg altijd de handleiding voor de minimale afstand tussen kachel en bank, en monteer een kachelbescherming als de bank binnen die zone valt. Welk vermogen bij jouw cabine hoort, lees je in ons artikel over welke saunakachel je nodig hebt. Voor de luchtstroom geldt: een toevoerrooster laag bij de kachel en een afvoerrooster schuin daartegenover, net onder de bovenbank. Zo trekt de warme lucht langs de plek waar je zit. De exacte positie hangt af van het type kachel en de ventilatiemethode; volg bij twijfel altijd de handleiding van de kachelfabrikant. In zo werkt ventilatie in een sauna staat de volledige opstelling uitgetekend, en de bijbehorende ventilatieroosters vind je in het assortiment.
Hoe houd je een zelfgemaakte saunabank in goede staat?
Nooit lakken of vernissen. Behandel het zitvlak hooguit met paraffineolie voor saunabanken en laat de bank na elk gebruik drogen.
Lak en vernis sluiten het hout af, blaren op bij hitte en maken de bank plakkerig. Onbehandeld hout is de norm. Wil je de bank beter beschermen tegen zweetvlekken, gebruik dan paraffineolie die speciaal voor saunabanken is gemaakt: die dringt in het hout zonder een laag te vormen. Laat de deur na elke sessie op een kier staan zodat alles droogt. Vlekken schuur je licht weg met korrel 180; hoe je de rest van de cabine aanpakt, lees je in hoe je een sauna reinigt. Zit je liever zonder direct houtcontact, dan helpen hoofdsteunen en kussens. Meer over de juiste ligpositie lees je in comfortabel liggen in de sauna.
