TDS staat voor Total Dissolved Solids en geeft de totale hoeveelheid opgeloste stoffen in je zwembadwater aan, uitgedrukt in ppm. De ideale TDS-waarde is maximaal 1.500 ppm boven de startwaarde van je vulwater. Bij een te hoge TDS werkt chloor minder effectief, wordt het water troebel en helpt alleen het verversen van een deel van het water.
Bij het onderhouden van je zwembadwater meet je regelmatig de pH, het chloorgehalte en de alkaliteit. Maar er is nog een belangrijke parameter die vaak over het hoofd wordt gezien: de TDS-waarde. In dit artikel leggen we uit wat TDS precies is, welke waarde je moet aanhouden en hoe je de TDS verlaagt wanneer die te hoog oploopt.
Wat is TDS in zwembadwater?
TDS (Total Dissolved Solids) is de totale hoeveelheid opgeloste stoffen in je zwembadwater, zoals mineralen, zouten, chemische restanten en organisch materiaal.
Alles wat oplost in je zwembadwater laat onzichtbare sporen achter. Denk aan mineralen uit leidingwater, zouten, resten zonnebrandcrème en afbraakproducten van chloor. Deze opgeloste deeltjes verdwijnen niet vanzelf. Ze stapelen zich op naarmate het seizoen vordert. Het getal dat al deze opgeloste stoffen samen weergeeft is de TDS-waarde, uitgedrukt in parts per million (ppm). Hoe hoger de TDS, hoe "ouder" en verzadigder het water is. Een TDS-meter meet de elektrische geleidbaarheid van het water en rekent die om naar ppm.
Wat is de ideale TDS-waarde voor een zwembad?
De ideale TDS-waarde voor een standaard zwembad is maximaal 1.500 ppm boven de startwaarde van het vulwater. Bij een zoutwaterzwembad liggen de waarden aanzienlijk hoger door het toegevoegde zout.
De richtlijn is relatief: je meet de TDS van je leidingwater en telt daar maximaal 1.500 ppm bij op. In Nederland ligt de TDS van leidingwater doorgaans tussen 200 en 500 ppm, afhankelijk van je regio. Een zwembad gevuld met leidingwater van 300 ppm mag dus oplopen tot maximaal circa 1.800 ppm. Stijgt de waarde boven 3.000 ppm, dan wordt het water corrosief, krijgt het een doffe schijn en een vieze smaak. Op dat moment moet je het water zo snel mogelijk verversen.
Standaard zwembad vs. zoutwaterzwembad
Bij een zoutwaterzwembad gelden andere regels. Het toegevoegde zout (3 tot 5 gram per liter) verhoogt de TDS-meting fors. Een TDS van 3.000 ppm of meer is dan volkomen normaal en geen reden tot actie. Gebruik bij een zoutzwembad daarom altijd een meter die specifiek het zoutgehalte kan uitlezen, los van de totale TDS.
| Parameter | Standaard zwembad | Zoutwaterzwembad |
|---|---|---|
| Startwaarde leidingwater | 200-500 ppm | 200-500 ppm |
| Maximale TDS boven startwaarde | 1.500 ppm | Niet van toepassing (zout verhoogt TDS) |
| Normale TDS in gebruik | 500-1.800 ppm | 3.000-6.000 ppm |
| Alarmgrens | Boven 3.000 ppm | Afwijking van fabrikantadvies zoutelektrolyse |
Waardoor stijgt de TDS-waarde?
De TDS stijgt door verdamping, het toevoegen van chemicaliën, organische vervuiling van zwemmers en mineralen uit bijvulwater. De opgeloste stoffen verdampen niet mee met het water.
Elke keer dat je chloor, pH-correctie of anti-alg toevoegt, stijgt de TDS. De afbraakproducten van deze chemicaliën blijven als opgeloste restanten in het water achter. Daarnaast brengen zwemmers organisch materiaal mee: zweet, huidcellen en zonnebrandcrème. Ook bladeren en insecten dragen bij aan de totale belasting. Het belangrijkste mechanisme is verdamping. Water verdampt door warmte en wind, maar de opgeloste stoffen verdampen niet mee. De concentratie in het overblijvende water wordt daardoor steeds hoger. Zelfs het leidingwater waarmee je bijvult brengt extra mineralen met zich mee, waardoor de TDS nooit vanzelf daalt.
Wat gebeurt er bij een te hoge TDS-waarde?
Bij een te hoge TDS raakt het zwembadwater verzadigd. Chloor verliest zijn desinfecterende werking, het water wordt troebel en metalen onderdelen corroderen sneller.
Wanneer het water verzadigd raakt met opgeloste stoffen, nemen nieuwe onderhoudsmiddelen hun werk niet meer goed op. Je voegt chloor toe, maar het water neemt het nauwelijks op. Het resultaat: je meet voldoende chloor, maar de desinfectie werkt niet. Dit kan leiden tot troebel of zelfs groen zwembadwater. Een minder bekend gevolg is dat sterk verzadigd water beter stroom geleidt, waardoor metalen zwembadonderdelen zoals ladders en warmtewisselaars sneller corroderen. De enige oplossing bij een te hoge TDS is een deel van het water verversen. Meer chemicaliën toevoegen maakt het probleem juist erger.
| TDS-niveau (ppm boven startwaarde) | Beoordeling | Gevolgen | Aanbevolen actie |
|---|---|---|---|
| 0-1.000 | Goed | Chemicaliën werken optimaal, helder water | Geen actie nodig, blijf regelmatig meten |
| 1.000-1.500 | Acceptabel | Licht verminderde effectiviteit desinfectie | Plan waterverversing bij eerstvolgende backwash |
| 1.500-2.500 | Te hoog | Troebel water, kalkaanslag, slechte chloorwerking | Ververs 15-20% van het water en meet opnieuw |
| Boven 2.500 | Kritiek | Corrosie, doffe schijn, vieze smaak, chloor onwerkzaam | Ververs 25-30% van het water, herhaal tot onder 1.500 |
Hoe meet en verlaag je de TDS-waarde?
Meet de TDS met een digitale TDS-meter. Verlagen doe je uitsluitend door een deel van het zwembadwater te verversen met vers leidingwater. Er bestaan geen chemische middelen om TDS te verlagen.
TDS meten: welke meter gebruik je?
Een digitale TDS-meter is een compact apparaatje dat je in het water houdt. De meter meet de elektrische geleidbaarheid en rekent die om naar ppm. Meet altijd op dezelfde plek in het zwembad, bij voorkeur op ellebooghoogte en minstens 30 cm van de wand. Bij Rhodos adviseren we om de TDS maandelijks te controleren en in het hoogseizoen tweewekelijks. Bekijk ons assortiment digitale watertesters voor een betrouwbare meter.
TDS verlagen: water verversen als enige oplossing
TDS verlagen lukt niet met poeders, vloeistoffen of filters. De enige manier is een deel van het water vervangen door vers leidingwater. De aanpak is praktisch: voer een backwash van je zandfilter uit en vul het bad aan met vers leidingwater. Zo spoel je direct het vuil uit het filter en verlaag je de TDS in 1 handeling. Zet daarna de filterpomp aan om alles goed te mengen en meet het water opnieuw. Herhaal dit proces als de waarde nog te hoog is.
Houd je zwembadwater in balans
De TDS-waarde is 1 onderdeel van de totale waterbalans van je zwembad. Meet regelmatig alle parameters - pH, alkaliteit, chloor en TDS - en ververs het water op tijd. Zo voorkom je dat problemen zich opstapelen en blijft de waterkwaliteit het hele seizoen op peil. Wil je weten hoe je al deze waarden het beste kunt testen? Lees dan ons testartikel voor een compleet overzicht.
Kom je er niet uit of heb je vragen over jouw specifieke situatie? Neem gerust contact op met een specialist van Rhodos.
