Chloor werkt niet zonder bescherming. Daar zorgt cyaanzuur voor. Deze stabilisator in zwembadwater voorkomt dat de zon je chloor direct afbreekt. Maar pas op. Een teveel aan cyaanzuur in het zwembad blokkeert juist de desinfectie. Zo houd jij de controle over helder en gezond water.
Je voegt trouw chloor toe aan je zwembad, maar het resultaat blijft uit. Je chloor werkt niet en je kijkt nog steeds tegen troebel of groen water aan. Dat is balen, want je wilt gewoon zwemmen.
De oorzaak ligt vaak niet aan de hoeveelheid chloor, maar aan cyaanzuur. Dit stofje fungeert als een stabilisator. Het beschermt je chloor tegen de zon, zodat het niet direct verdampt. Maar let op: bij een te hoge concentratie blokkeert het de werking van chloor volledig. Je water blijft vies, hoeveel je ook toevoegt.
Wat cyaanzuur precies doet met je zwembadwater
Cyaanzuur klinkt misschien ingewikkeld, maar is simpelweg een stabilisator. Zie het als zonnebrandcrème voor je chloor. Zonder cyaanzuur breekt de zon het chloor in je zwembad razendsnel af. Op een zonnige dag verliest het water dan binnen enkele uren zijn ontsmettende kracht.
Cyaanzuur beschermt het chloor tegen deze UV-straling. De cyaanzuur werking zorgt dat het chloor langer actief blijft in het water. Daarom is het onmisbaar voor elk buitenzwembad. Je hebt altijd een klein beetje nodig om het water helder en gezond te houden zonder dat je continu nieuw chloor moet toevoegen.
Welke waarde cyaanzuur is goed?
Voor helder en veilig water houd je de cyaanzuur waarde in je zwembad tussen de 20 en 40 mg/l (ppm). Dit is de perfecte balans. Is de waarde lager? Dan heeft de zon vrij spel. UV-straling breekt het chloor direct af, waardoor je constant moet bijvullen en onnodig veel desinfectiemiddel verbruikt.
Een te hoge ppm cyaanzuur is verraderlijk. Komt de meting boven de 70 mg/l, dan ontstaat er een chloorslot. Het stabilisatiemiddel werkt dan té goed. Het 'pakt' het chloor zo stevig in, dat het niet meer loskomt om bacteriën te doden. Je meet wel voldoende chloor, maar het water wordt groen en onveilig. Meten is dus weten.
Oorzaken van een te hoog cyaanzuurgehalte
Cyaanzuur stapelt zich meestal onbedoeld op door de producten die je gebruikt. In de meeste chloortabletten zit namelijk organisch chloor. Dit soort chloor is gestabiliseerd. Wat veel zwembadbezitters niet weten, is dat zo'n tablet voor ongeveer 50% uit stabilisator (cyaanzuur) bestaat.
Het probleem is dat cyaanzuur niet verdampt. Water verdampt wel, en chloor verbruikt zichzelf, maar de stabilisator blijft achter. Elke nieuwe tablet die je in de skimmer of drijver doet, verhoogt de concentratie.
De enige manier waarop cyaanzuur uit je bad verdwijnt, is door water af te voeren. Veel mensen gebruiken het hele seizoen tabletten zonder tussendoor water te verversen. Na verloop van tijd zit er dan zoveel stabilisator in het water dat het chloor zijn werk niet meer kan doen. Het water wordt groen, ondanks dat je chloorwaarde op papier goed lijkt.
Cyaanzuur meten in je zwembad
Meten is weten. Wil je zeker weten of je water in balans is en je chloor goed zijn werk kan doen? Dan moet je het gehalte cyaanzuur meten. Dit doe je eenvoudig zelf. De bekendste methode is met een zwembad tester. Dit werkt snel, maar let op: de kleuren op het stripje zijn soms lastig nauwkeurig af te lezen. Een klein kleurverschil kan al een andere waarde betekenen.
Twijfel je of wil je echt zekerheid? Kies dan voor een digitale zwembad tester. Apparaten zoals de Scuba II of de PoolLab geven je direct een exact getal op het display. Zo gok je niet, maar weet je precies waar je aan toe bent. Controleer deze waarde regelmatig, zeker tijdens warme zomerdagen wanneer je chloorverbruik piekt.
Te hoog cyaanzuurgehalte verlagen
We kunnen er kort over zijn: er bestaat geen wondermiddel om cyaanzuur chemisch af te breken. Geen enkel poeder of vloeistof lost dit probleem voor je op. De enige manier om cyaanzuur te verlagen, is verdunning. Effectief het water verversen van je zwembad is hierin je enige optie.
Gebruik deze simpele vuistregel: wil je de gemeten waarde halveren? Dan moet je ook de helft van het water wegpompen en vervangen door vers leidingwater. Heb je een zandfilterpomp? Zet de 6-wegkraan dan op de stand 'waste' (riool). Heb je die niet, gebruik dan een dompelpomp of krachtige zwembadpomp om het water af te voeren. Vul het bad daarna direct weer bij en meet de waarde opnieuw.
Cyaanzuur voorkomen met anorganisch chloor
Wil je cyaanzuurproblemen in de toekomst voorkomen? Kies dan bewust voor anorganisch chloor. Het grote verschil bij anorganisch chloor vs organisch is simpel: anorganisch chloor bevat geen stabilisator. Hierdoor stijgt je cyaanzuurgehalte niet ongemerkt.
Een slimme methode is afwisselen. Start het zwemseizoen met organisch chloor om een kleine buffer cyaanzuur op te bouwen. Is de basis gelegd? Stap dan over op chloor zonder stabilisator. Zo blijft je water in balans. Gebruik je een automatisch doseersysteem met vloeibaar chloor? Goed nieuws, dit bevat meestal ook geen cyaanzuur. Maak nu de overstap en houd je zwembadwater moeiteloos gezond met anorganisch HTH chloor.
Samenvatting en advies
Cyaanzuur beschermt je chloor tegen de zon, maar een teveel blokkeert de werking volledig. Voeg bij troebel water dus niet zomaar meer chloor toe, maar meet eerst de waardes. Zo weet je zeker of het cyaanzuurgehalte nog goed is en voorkom je onnodig chemiegebruik. Heb je vragen over de juiste waterbalans? Neem gerust contact op, we helpen je graag verder.
